Composteerbare verpakkingen worden steeds vaker genoemd als hét duurzame alternatief voor traditionele verpakkingsmaterialen. Van groenten en fruit tot thee, kruiden en andere voedingsmiddelen: steeds meer organisaties onderzoeken of composteerbare verpakkingen passen binnen hun duurzaamheidsstrategie.

Toch is de werkelijkheid minder zwart-wit dan vaak wordt gedacht. Een composteerbare verpakking is niet automatisch de meest duurzame keuze. Dat hangt af van de toepassing, de manier waarop de verpakking wordt gebruikt én wat er na gebruik mee gebeurt.

Bij BVP geloven we dat een goede verpakkingsoplossing niet begint bij een materiaal, maar bij het product en de volledige verpakkingsketen. Daarom adviseren wij niet standaard voor composteerbaar, kunststof, karton of metaal. We kijken naar de toepassing, de logistiek, de geldende wet- en regelgeving en de manier waarop een verpakking uiteindelijk wordt ingezameld en verwerkt. Alleen dan kom je tot een verpakkingsoplossing die duurzaam, praktisch én toekomstbestendig is.

Wat is een composteerbare verpakking?

Composteerbare verpakkingen zijn materialen die onder de juiste omstandigheden worden afgebroken tot compost. Welke omstandigheden daarvoor nodig zijn, hangt af van het gebruikte materiaal en de bijbehorende certificering. Sommige verpakkingen zijn ontworpen voor industriële compostering, terwijl andere geschikt zijn voor thuiscompostering.

Of een verpakking daadwerkelijk composteert, hangt niet alleen af van het materiaal, maar vooral van wat er na gebruik mee gebeurt. De beoogde milieuvoordelen worden pas gerealiseerd wanneer de verpakking daadwerkelijk in de daarvoor geschikte composteer- of afvalstroom terechtkomt.

Minstens zo belangrijk is dat een verpakking tijdens het gebruik blijft doen waarvoor zij is ontworpen. Zij moet het product beschermen, de kwaliteit behouden en (waar van toepassing) de voedselveiligheid waarborgen. Dat sluit volledig aan bij de uitgangspunten van de Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR), waarin verpakkingen gedurende hun volledige levensduur moeten blijven voldoen aan hun functie, terwijl tegelijkertijd de milieu-impact wordt beperkt.

Daarom kijken wij niet alleen naar de eigenschappen van het materiaal, maar vooral naar de toepassing waarvoor de verpakking wordt gebruikt. Pas wanneer materiaal, product en afvalstroom goed op elkaar aansluiten, kan een composteerbare verpakking daadwerkelijk haar duurzame meerwaarde bewijzen.

De visie van BVP

Bij BVP begint een goede verpakkingsoplossing niet bij het kiezen van een materiaal, maar bij het begrijpen van de volledige verpakkingsketen. Daarom beoordelen wij iedere verpakkingsvraag vanuit het totaalplaatje. Waar komen de grondstoffen vandaan? Hoe wordt de verpakking geproduceerd? Hoe wordt zij gebruikt? Wat gebeurt er tijdens opslag en transport? En misschien wel de belangrijkste vraag: wat gebeurt er nadat de verpakking is weggegooid?

Juist die laatste stap bepaalt vaak of een composteerbare verpakking daadwerkelijk de meest duurzame keuze is. Wanneer een verpakking uiteindelijk bij het restafval of in een ongeschikte afvalstroom belandt, gaan veel van de beoogde milieuvoordelen verloren.

Daarom adviseren wij niet op basis van wat technisch mogelijk is, maar op basis van wat in de praktijk aantoonbaar werkt. Zo komen we tot een verpakkingsoplossing die niet alleen technisch klopt, maar ook praktisch uitvoerbaar en toekomstbestendig is.

Wanneer composteerbare verpakkingen wél de juiste keuze zijn

Composteerbare verpakkingen kunnen een uitstekende oplossing zijn wanneer verpakking en organisch afval moeilijk van elkaar te scheiden zijn.

Dat zien we bijvoorbeeld bij toepassingen waarbij verpakking en inhoud samen worden weggegooid. Ook binnen gecontroleerde omgevingen, zoals festivals, evenementen of gesloten inzamelsystemen, kan composteerbaar een logische keuze zijn. In dergelijke situaties is de kans groot dat de verpakking in de juiste afvalstroom terechtkomt en compostering daadwerkelijk waarde toevoegt.

Voor specifieke toepassingen ziet ook de PPWR een duidelijke meerwaarde van composteerbare verpakkingen. Zo moeten bepaalde verpakkingen, zoals thee- en koffiezakjes, voldoen aan eisen voor composteerbaarheid, omdat zij doorgaans samen met het organisch afval worden ingezameld.

Wanneer een recyclebare verpakking duurzamer is

Composteerbaar is niet automatisch beter. Wanneer een verpakking schoon blijft en goed recyclebaar is, levert recycling in veel gevallen een grotere milieuwinst op. Ook wanneer composteerbare verpakkingen niet in de juiste afvalstroom terechtkomen, verliezen zij grotendeels hun toegevoegde waarde.

Daarnaast kunnen composteerbare materialen, wanneer zij tussen reguliere recyclebare kunststoffen terechtkomen, het recyclingproces verstoren. Een duurzame verpakkingsoplossing begint daarom niet alleen bij het materiaal zelf, maar juist bij de manier waarop de verpakking uiteindelijk wordt ingezameld, gescheiden en verwerkt.

Daarom beoordelen wij iedere verpakkingsvraag in samenhang met het product, de logistiek, de beschikbare afvalstromen en de eisen die aan de verpakking worden gesteld.

Praktijkvoorbeeld: de juiste verpakkingsoplossing voor iedere toepassing

Eén van onze klanten ontwikkelt en produceert biologische kruiden, specerijen en thee voor diverse retailers en A-merken in Europa. Veel van deze producten worden als private label op de markt gebracht, waardoor ook de verpakkingen moeten aansluiten bij de duurzaamheidsdoelstellingen en kwaliteitsstandaarden van hun klanten. Vanuit de ambitie om verpakkingen verder te verduurzamen én voorbereid te zijn op de ontwikkelingen binnen de PPWR, ontstond de vraag welke verpakkingsoplossing voor een aantal toepassingen de meest duurzame keuze was. Composteerbare verpakkingen vormden daarbij één van de onderzochte verpakkingsoplossingen.

Samen hebben we gekeken naar verschillende verpakkingen, waaronder consumentenverpakkingen voor kruiden en de enveloppen van theezakjes. Daarbij hebben we niet alleen het verpakkingsmateriaal beoordeeld, maar de volledige verpakkingsketen: van productie en gebruik tot inzameling en verwerking na gebruik. Ook de functionaliteit van de verpakking, de voedselveiligheid en de praktische toepasbaarheid binnen het verpakkingsproces zijn nadrukkelijk meegenomen. Uit die analyse bleek dat composteerbaar niet in alle gevallen de meest duurzame oplossing was. Wanneer een verpakking na gebruik niet in een geschikte composteerstroom terechtkomt, gaan veel van de beoogde milieuvoordelen verloren. In die situaties kan een verpakking die optimaal aansluit op de bestaande recycleketen uiteindelijk een betere keuze zijn.

Uiteindelijk hebben we daarom per toepassing bepaald welke verpakkingsoplossing het beste aansluit bij de praktijk. Niet vanuit één materiaal of trend, maar vanuit de volledige verpakkingsketen en het daadwerkelijke milieueffect. Dat illustreert precies hoe wij bij BVP naar duurzaam verpakken kijken. Niet het materiaal staat centraal, maar de verpakkingsoplossing die het product optimaal beschermt, aansluit bij de praktijk en gedurende de volledige levenscyclus de grootste duurzame meerwaarde biedt.

Iedere toepassing vraagt om een andere afweging. Binnenkort publiceren we ook een kennisartikel over blikverpakkingen. Daarin ontdek je wanneer blik de beste keuze is op het gebied van productbescherming, circulariteit en duurzaamheid.

Wat betekent dit voor jouw organisatie?

Duurzaam verpakken begint niet met de keuze voor een bepaald materiaal, maar met het stellen van de juiste vragen.

Welke functie moet de verpakking vervullen? Hoe wordt zij gebruikt? Welke afvalstroom is beschikbaar? En welke oplossing levert over de volledige levenscyclus daadwerkelijk de laagste milieu-impact op?

Door de volledige keten te bekijken voorkom je onnodige kosten, sluit je beter aan op bestaande afvalstromen en maak je keuzes die zowel praktisch als toekomstbestendig zijn. Composteerbare verpakkingen zijn daarom geen standaardoplossing. Soms zijn ze de beste keuze. In andere situaties biedt een goed recyclebare verpakking of een ander verpakkingsmateriaal juist meer voordelen.

Daarom kijken wij bij BVP altijd naar de complete verpakkingsoplossing. Daarbij wegen we productbescherming, functionaliteit, logistiek, wet- en regelgeving en de verwerking na gebruik zorgvuldig tegen elkaar af. Niet het materiaal staat centraal, maar de verpakkingsoplossing die het product optimaal beschermt, aansluit bij de praktijk en gedurende de volledige levenscyclus de grootste duurzame meerwaarde biedt. Dat is volgens ons de essentie van écht duurzaam verpakken én de basis voor toekomstbestendige verpakkingskeuzes.

Benieuwd welke verpakkingsoplossing het beste past bij jouw situatie? We denken graag met je mee.

Op zoek naar de meest duurzame verpakking voor jouw product?